https://www.kiyoh.nl/xml/recent_company_reviews.xml?connectorcode=7fc0872a27eb7815349&company_id=5213 Is een procedure via E-Court een oplossing voor consumentenzaken? - Contractenrecht | Omnius Advocaten

Is een procedure via E-Court een oplossing voor consumentenzaken?

21.02.2018

E-Court is een private rechtbank. Deze rechtbank bestaat sinds kort naast de bekende  (overheids)rechtbank.

E-Court is een stichting en is in 2009 opgericht ter bevordering van de onafhankelijke en onpartijdige private rechtspraak. E-Court benoemt scheidsgerechten die beslissingen nemen in rechtsgeschillen. Het gaat dus om arbitrage procedures met als resultaat een bindend advies. Het betreft een online procedure. Arbitrage is een vorm van geschillenbeslechting. Deze is geregeld in de wet (art. 1020 e.v. van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering). Het is dus mogelijk om overeen te komen dat als er sprake is van een geschil, deze aan een arbiter wordt voorgelegd in plaats van aan de (overheids)rechter.

E-Court suggereert dat het gaat om een rechtbank. Dat is niet juist. Het is een bedrijf. Zorgverzekeraars zoals Menzis, CZ, Zilveren Kruis, waterbedrijven en Bol.com gebruiken E-Court als een alternatief voor de (overheids)rechtspraak om mensen met een betalingsachterstand hun rekeningen te laten betalen.

De vraag is of E-Court de oplossing is voor eenvoudigere, snellere en goedkopere geschillenbeslechting voor bijvoorbeeld incassozaken, arbeidsconflicten en verdere alledaagse geschillen met een hoofdsom van maximaal €100.000,-?

Het doel van E-Court is dat het sneller werkt en in bepaalde gevallen goedkoper is dan de gewone rechter. Dit is een groot voordeel van E court. Voor de eenvoudigere zaken heb je hiermee wel toegang tot de rechter en ben je minder kosten kwijt en verlopen de procedures eenvoudiger. Dus geschillen met een relatief laag financieel belang bestaat er toch toegang tot de rechter omdat de procedures bij E court goedkoper zijn. De drempel tot de rechter is lager. Hiermee wordt recht gedaan aan het fundamentele rechtsbeginsel dat een ieder de toegang tot de rechter moet hebben.

Er zijn echter ook problemen met E-Court. Het bedrijf handelt namelijk in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het EU-Consumentenrecht. Dit is gebleken uit een onderzoek van Investico. Het platform voor onderzoeksjournalistiek Investico deed begin 2018 onderzoek naar de organisatie. Waarom is dit zo?

De kritiek op E-Court is met name gebaseerd op de verhouding tussen de overheidsrechtspraak en de private (commerciële) rechtspraak, in dit geval arbitrage.  Het is mogelijk om overeen te komen dat op het moment er sprake is van een geschil, deze aan een arbiter wordt voorgelegd in plaats van aan de (overheids)rechter. Dit is echter vaak geen vrije keuze, omdat, de mogelijkheid geschillen te laten beslechten door een arbitrageprocedure veelal is neergelegd in de algemene voorwaarden. Op het moment er een overeenkomst wordt gesloten en daarmee akkoord wordt gegaan met de algemene voorwaarden ( de zogenaamde kleine lettertjes) ben je op grond van die kleine lettertje gebonden aan deze wijze van geschillenbeslechting.

Je zou kunnen zeggen dat dit in strijd is met de grondwet. Immers, in art. 17 van de grondwet is neergelegd dat niemand tegen zijn/haar wil van de (overheids)rechter mag worden afgehouden. Het recht op toegang tot de rechter is ook gewaarborgd in art. 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Europese Grondrechten Handvest (art. 47). Doordat akkoord wordt gegaan met de algemene voorwaarden, waarin wordt opgenomen dat een geschil wordt beslecht door E-Court, wordt er in strijd gehandeld met dus het EVRM en het EU Grondrechten Handvest.

In 2015 is het arbitraal beding op de zwarte lijst geplaatst van bedingen die als onredelijk worden aangemerkt. Op grond van art. 6:236 sub n van het Burgerlijk Wetboek heb je als consument een termijn van ten minste 1 maand om voor de beslechting van het geschil door de overheidsrechter te kiezen.  Bij E-Court is onduidelijk  of consumenten voldoende geïnformeerd worden over hun rechten, nog daargelaten of zij wel in staat zijn om een afgewogen keuze te maken. Dit betekent dat je als consument twee keer, zonder dat je je daarvan bewust bent, instemt met 1. een arbitrageclausule en

  1. betrokken worden bij een arbitrageprocedure, zonder te weten dat daartegen bezwaar kan worden gemaakt.  Dat de termijn van  1 maand, die gegund moet worden aan de consument die voor beslechting van het geschil door de overheidsrechter kiest, niet in acht wordt genomen door E-Court blijkt uit het feit dat op een moment dat er een oproep/sommatie van E-Court wordt vervangen daarin vermeld staat dat als de consument in de eerste week van de procedure geen verweer voert, de vordering bij verstek zal worden toegewezen. De vermelding van een week is dus in strijd met de voorgeschreven termijn van een maand. Deze wordt dus niet gerespecteerd. En als er al sprake is van het maken van bezwaar door een consument dan blijkt nog dat E-Court zich daar soms niets van aantrekt en toch een uitspraak doet. De overheidsrechter heeft zich over deze kwestie gebogen en op 30 januari 2018 geoordeeld dat gebleken is dat in de procedure van de stichting E-Court die vooraf is gegaan aan de overheidsprocedure meerdere fouten zijn gemaakt.

Als consument ben je vaak niet op de hoogte van de volledige informatie. Door een gebrek aan informatie is het vaak niet bekend dat er bezwaar kan worden gemaakt tegen de procedure bij E-Court. Het is immers niet altijd voordelig om een procedure bij E-Court te volgen. Het is immers dubieus of er voldoende rechterlijke controle kan plaatsvinden. Bij onvoldoende rechterlijke controle bestaat het risico dat vorderingen ten onrechte worden toegewezen. Ook bestaat er het risico dat er oneigenlijke druk wordt uitgeoefend of onnodig hoge incassokosten worden gemaakt. Doordat E-Court een snelle procedure is, kan dit ten koste gaan van de waarborgen die voortvloeien uit het Unierecht en het EVRM. De problematische aspecten van E-Court zijn dan ook dat de overeenkomst tot arbitrage stilzwijgend wordt opgelegd. Immers, wie zwijgt stemt toe. Daarnaast is het een geautomatiseerd proces en bestaat er gevaar van belangenverstrengeling. Is de robotrechter wel fair? Het laatste problematische aspect is dat de rechter een soort stempelmachine wordt en dus de rechterlijke controle op arbitrale uitspraken in beginsel beperkt is.

Wat betreft de verplichting mee te werken aan E-Court/de overeenkomst tot arbitrage is het zo dat consumenten vaak gedwongen worden akkoord te gaan met deze E-Court procedure. Immers, op het moment dat je niet akkoord gaat met de algemene voorwaarden kan er geen nieuwe zorgverzekering worden afgesloten. Er is dus sprake van een soort dwang. Het is dan ook niet voor niets dat er al in 2011 geoordeeld is dat als een arbitrageclausule in de algemene voorwaarden bij een consumentenovereenkomst oneerlijk is, dit beding als onredelijk bezwarend dient te worden aangemerkt. Zie de uitspraak van het Gerechtshof Leeuwarden van 5 juli 2011 noot ECLI:NL:GHLEE:2011:BR2500 (https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHLEE:2011:BR2500&showbutton=true&keyword=ECLI%3aNL%3aGHLEE%3a2011%3aBR2500)  Op het moment dat akkoord wordt gegaan met de algemene voorwaarden, waarin wordt opgenomen dat geschillen worden beslecht door E-Court, dan wordt de consument zonder dat hij zich daarvan bewust is, de toegang tot de rechter ontnomen.

Het is dus zaak om, bij het sluiten van een overeenkomst en  bij het in zee gaan met bepaalde bedrijven, waaronder Bol.com, de kleine letters goed na te lezen en bewust te worden van de consequenties van het sluiten van een (koop) overeenkomst en het daarmee accepteren van de algemene voorwaarden. Op het moment dat akkoord wordt gegaan met arbitrage, wordt de toegang tot de rechter ontnomen.  Dus als je een conflict hebt met een zorgverzekeraar en / of de rekening van Bol.com niet hebt voldaan, kan het zo zijn dat je wordt opgeroepen voor E-Court; de zogenaamde robotrechter.

Een ander probleem aan E-Court is dat het de vraag is of instemming met de arbitrage wel voldoende bescherming biedt en recht op een eerlijk proces geeft. Arbiters moeten onafhankelijk zijn, hoor en wederhoor toepassen en hun uitspraken motiveren. De onafhankelijkheid van de arbiters is niet op dezelfde manier gewaarborgd als die van de overheidsrechter. Het businessmodel van E-Court is gebaseerd op het (grote) aantal zaken dat wordt aangeleverd door onder andere zorgverzekeraars, die financieel belang hebben bij de uitkomst. Hierin ligt het gevaar van belangenverstrengeling op de loer. Het is de vraag hoe ver E-Court is. De procedure verloopt geheel online. Er is geen mondelinge behandeling. De termijnen zijn zeer kort en de uitspraken worden automatisch gegenereerd door een robotrechter. Ze worden alleen door een menselijke arbiter gecontroleerd als er verweer is gevoerd. Op het moment dat er geen verweer gevoerd wordt dan kan de vordering in beginsel worden toegewezen. De robotrechter opereert dan dus eigenlijk als een verstekrobot. Krijg je als consument dan voldoende gelegenheid om je te verweren, zeker als er geen juridische bijstand is? Ik heb ook aangegeven dat de rechterlijke controle op de arbitrale uitspraken in beginsel beperkt is.  Op het moment dat er een uitspraak is gedaan, is het voor de tenuitvoerlegging vereist dat er verlof wordt verleend. Dit verlof mag de rechter slechts weigeren als er sprake is van een aantal limitatieve gronden. Deze limitatieve gronden staan vermeld in art. 1065 lid 1 rechtsvordering en luiden:

  • Een geldige overeenkomst tot arbitrage ontbreekt;
  • Het scheidsgerecht is in strijd met de daarvoor geldende regelen samengesteld;
  • Het scheidsgerecht heeft zich niet aan zijn opdracht gehouden;
  • Het vonnis is niet overeenkomstig het in artikel 1057 bepaalde ondertekend of niet met redenen omkleed;
  • Het vonnis, of de wijze waarop dit tot stand kwam, is in strijd met de openbare orde of de goede zeden.

Bij een E-Court procedure wordt de verweerder in de praktijk meestal niet opgeroepen of gehoord over het verleende verlof. Als consument wordt je direct geconfronteerd met een uitvoerbare arbitrale uitspraak, waarmee beslag kan worden gelegd. Als consument moet je initiatief nemen en dan een vordering tot vernietiging instellen. De rol van de verlofrechter verschilt dan weinig van die van stempelmachine. Dit kan niet de bedoeling zijn temeer de wijze waarop E-Court werkt, vraagt om een kritische blik en een kritische check. Zo is de vraag of je als consument voldoende kans hebt gehad om bezwaar te maken tegen arbitrage via een E-Court en om verweer te voeren. Ook is de vraag of de uitspraak toereikend gemotiveerd is en of aan de vordering ten grondslag liggende overeenkomst en de algemene voorwaarden getoetst is op oneerlijke bedingen. Ten slotte is de vraag in hoeverre de onafhankelijkheid van E-Court gegarandeerd is. Er is dus een hoop te doen over E-Court en er kunnen diverse vraagtekens geplaatst worden bij de kwaliteit van de uitspraken.

Als er een arbitraal vonnis is gewezen dient dit vonnis nog een executoriale titel te krijgen om het ten uitvoer te kunnen leggen. Een arbitraal vonnis kan pas ten uitvoer worden gelegd als de gewone rechter daartoe verlof heft verleend (artikel 1062 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).

E court moet dus voor de tenuitvoerlegging van een door haar gewezen arbitraal vonnis verlof van de rechter vragen.

Ingevolge artikel 1062 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering moet de voorzieningenrechter het verlof (exequatur) weigeren, indien het vonnis, of de wijze waarop dit tot stand kwam, kennelijk in strijd is met de openbare orde of de goede zeden, dan wel in strijd met artikel 1055 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering de tenuitvoerlegging bij voorraad is bevolen of in strijd met artikel 1065 van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering een dwangsom is opgelegd. Een arbitraal vonnis is in strijd met de openbare orde en of goede zeden als fundamentele beginselen van procesrecht, waaronder het beginsel van hoor en wederhoor, niet in acht zijn genomen.

Op het moment dat u wordt geconfronteerd met een E-Courtprocedure, dan wel een beslissing van een E-Court, adviseer ik u contact op te nemen met een advocaat opdat wordt bezien of alle waarborgen wel in acht zijn genomen en of er geen aanleiding is de uitspraak van E-Court ter beoordeling voor te leggen aan de overheidsrechter die alle waarborgen wel voldoende garandeert. Er zijn veel uitspraken te vinden waarbij de rechtbank heeft geoordeeld dat het gevraagde verlof door E-court dient te worden geweigerd omdat de waarborgen onvoldoende in acht zijn genomen.

Digitalisering is een vooruitgang en zeker de mogelijkheid om de geschillen met een laag financieel belang te kunnen laten beslechten door middel van een goedkopere procedure, maar daarbij moeten de waarborgen wel voldoende in acht worden genomen. Men moet niet doorschieten in de digitalisering van de maatschappij. Mijns inziens dienen geschillen te worden beslecht door mensen en niet door robots.

 

Via onderstaande link kunt u het fragment op Nieuwsuur over dit onderwerp bekijken.

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2212374-robotrechter-e-court-is-een-groot-en-niet-transparant-zwart-gat.html

Uitspraken waarbij de rechtbank het verlof heeft geweigerd zijn onder andere te lezen via de navolgende links:

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBALM:2011:BU2930

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBALM:2011:BT7606

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBALM:2011:BT7088

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBAMS:2012:BW7066


Heeft u een vraag over dit onderwerp of bent u bent benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan gerust contact op.


Reacties


Zo kan het dus ook

Waarom Omnius?

Rechtzoekenden verwachten transparantie, servicegerichtheid en duidelijkheid over tarieven. Omnius voldoet aan die behoeften en maakt de juridische dienstverlening voor een brede groep ondernemers en particulieren toegankelijk.

Om u te voorzien van het beste advies werkt Omnius volgens de formule van trapsgewijze juridische hulp. Eerst legt u de hulpvraag kosteloos en vrijblijvend voor aan de intakebalie. Dat kan zeven dagen per week. Samen zoeken we naar het beste antwoord op uw vraag. Soms volstaat een digitale oplossing. Een andere keer is het beter om een advocaat in te schakelen. Verwacht altijd duidelijkheid over afspraken en tarieven.

  • 7 dagen per week bereikbaar

    Ook ’s avonds en in het weekend
  • Omnius Keurmerk

    Uw garantie voor service en kwaliteit
  • Juridische hulp in elke situatie

    Van eerstelijns advies tot bijstand van een gespecialiseerde advocaat
  • Overal in Nederland

    Het grootste juridische netwerk van Nederland met 350 advocaten
  • Als beste beoordeeld

    Op basis van 1532 beoordelingen van door ons geholpen rechtzoekenden

Over ons

Met onze vooruitstrevende diensten en digitale oplossingen willen we het verschil maken in de – soms nog ouderwetse – juridische branche. De Omnius-formule heeft ervoor gezorgd dat we zijn uitgegroeid tot het grootste en meest succesvolle advocatennetwerk van het land.

In totaal hebben 260 advocaten en 80 kantoren zich bij ons aangesloten. Om de kwaliteit te waarborgen en de rechtzoekende ervan te verzekeren dat we onze beloftes nakomen, hebben we het Omnius Keurmerk in het leven geroepen. Het hoofdkantoor is te vinden in Naarden, waar zo’n 45 medewerkers hun best doen om u te voorzien van de beste juridische hulp.

Er zijn advocaten gevonden.
Klik hier voor de resultaten.