Een kijkje in de wereld van IE

Het intellectuele eigendomsrecht: het recht voor ontwerpers, ontwikkelaars, kunstenaars, auteurs, fotografen, uitvinders en iedere ondernemer die creëert en innoveert. Het intellectueel eigendomsrecht beschermt geestelijke scheppingen en is daarmee wat ongrijpbaar, maar o zo beeldend. In dit blog een korte kennismaking met het prachtige rechtsgebied aan de hand van vier opmerkelijke recente gebeurtenissen, die alle het intellectuele eigendomsrecht raken, laten zien dat IE niet alleen alomtegenwoordig, maar ook nog eens heel sexy is!


Zo heeft het Britse lingeriemerk Ann Summers zich onlangs moeten verontschuldigen voor de naam van haar nieuwe lingerielijn: ISIS. In de media werd het merk overladen met kritiek, nu niet alleen de kanten slipjes van Ann Summers, maar ook de Islamitische terreurbeweging IS tot voor kort als ISIS werd aangeduid. Ann Summers geeft aan in geen geval de activiteiten van terrorisme en geweld met haar lingerielijn te steunen en stelt dat de collectie is gebaseerd op de gelijknamige Egyptische godin van de vruchtbaarheid.

 

Interessant in IE land is natuurlijk om te bezien of het voor Ann Summers merkenrechtelijk gezien een probleem is om ISIS als merk te registreren en te gebruiken. Merken worden vaak geweigerd op grond van het gebrek aan onderscheidend vermogen. Het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) kent echter nog een (uitzonderlijke) weigeringsgrond: merken die in strijd zijn met de goede zeden of openbare orde. Denk hierbij aan beledigende of discriminerende aanduidingen.

 

Europese merkautoriteiten hebben eerder het merk FUCKING FREEZING voor kleding om voormelde reden geweigerd. Ook het Duitse Bundesgericht ging er niet in mee om het kledingmerk READY TO FUCK in te schrijven. Het BBIE heeft eerder het merk ‘TRIX IS NIX’ geweigerd omdat dit denigrerend zou zijn voor onze voormalige koningin. Ook het merk ‘JODEN’ voor douchekoppen en het beeldmerk van een kabouter met een swastika om zijn arm die de Hitlergroet deed, vond het BBIE te ver gaan.

 

De vrijheid van meningsuiting blijft in Nederland hoog in het vaandel staan en daarbij staat het BBIE doorgaans niet vooraan als zedenpredikant. Naar verwachting zal het merk ISIS voor lingerie dan ook geen aanleiding zijn voor het BBIE om op grond van strijd met de goede zeden of openbare orde de inschrijving te weigeren.

 

De Viagrapil.

 

Het octrooi op ‘Sildenafil’, de chemische stof die zorgt voor de helende werking van de pil, is in een groot aantal Europese landen komen te vervallen. De omzet van de erectiepil zou dientengevolge buiten de Verenigde Staten in het tweede kwartaal van 2014 met 28 procent zijn gedaald.

 

Het aflopen van een octrooi betekent doorgaans dat de concurrentie zich volop richt op de vrijgekomen markt, dat
resulteert in een volledige keldering van het marktaandeel van de octrooihouder. De verwachting is echter dat Viagra ook zonder zijn octrooi een sterkte marktpartij zal blijven, want waar het octrooi na maximaal 20 jaar omvalt, kan het merkenrecht blijven staan. De farmaceut van Viagra, Pfizer, is zo slim geweest om niet alleen de merknaam VIAGRA maar ook het blauwe pilletje als zodanig te laten beschermen. Hoe zeer de concurrentie ook los zal gaan op het lustopwekkende stofje, de naam Viagra en het blauwe pilletje mogen ze niet gebruiken. De Viagrapil zal dus naar verwachting ook na het aflopen van het octrooi in de markt voor afrodisiaca fier overeind blijven staan.

 

Ice Bucket Challenge.

 

De ALS stichting (ALS Association) die de afgelopen tijd menig facebookwall in beslag nam met haar Ice Bucket Challenge, wilde de merken ICE BUCKET CHALLENGE en ALS ICE BUCKET CHALLENGE laten vastleggen.

 

De stichting vond kennelijk dat de uitdaging om een emmer met ijswater over jezelf heen te gooien om een goed doel te steunen exclusief aan haar zou toebehoren. Hierbij onderbouwde de stichting haar stelling met het feit dat al sinds 4 augustus de ICE BUCKET CHALLENGE op haar website heeft gestaan.

 

Nog geen twee weken later trok de stichting de aanvragen in. De aanvraag stuitte op veel kritiek: De actie was immers helemaal niet door de stichting zelf bedacht en bovendien is de challenge al eerder voor andere goede doelen gebruikt.

 

Kan een aap auteursrecht op een foto bezitten?

 

Rust er auteursrecht op de foto van deze aap? Gelet op de afstand van de camera ten opzichte van de gefotografeerde aap, de positionering van de aap en de overige compositiekeuzes, de hoek waaronder gefotografeerd is, de wijze waarop gebruik is gemaakt van licht(inval), het moment, de keuze voor de gebruikte lens en de brandpuntafstand daarvan, zou een en ander kunnen leiden tot de conclusie dat er sprake is van een door het auteursrecht beschermd werk.

 

Nu blijkt dat deze foto een selfie is, en de zwarte makaak op de foto deze foto dus zelf heeft gemaakt, ontstaat er een interessante discussie. Kan een aap auteursrecht op een foto bezitten?

 

Naar Nederlands recht is deze vraag eenvoudig te beantwoorden. De Hoge Raad heeft in 2008 in het Endstra-tapes arrest geoordeeld: ‘De eis dat het voortbrengsel het persoonlijk stempel van de maker moet dragen betekent dat sprake moet zijn van een vorm die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes, en die aldus voortbrengsel is van de menselijke geest’. Voor zover de aap niet als mens aangemerkt kan worden betekent dit dat deze foto tot het publieke domein valt en daarmee door iedereen vrijelijk gebruikt mag worden.

 

Het agentschap (CNA) van de bekende wildlifefotograaf David Slater werd echter niet gehinderd door enige auteursrechtelijke kennis en verbood Wikipedia de foto van de aap te gebruiken. Het was immers Slaters camera die werd afgenomen door de aap en CNA meende dat zíj de auteursrechten op deze foto bezat. Niet gebleken is echter dat de aap haar mogelijke auteursrechten zou hebben overgedragen.

 

In Nederland werkt het auteursrecht iets anders dan in Amerika. Kort gezegd ontstaat het auteursrecht in Nederland van rechtswege, enkel door het vervaardigen van het werk. In Amerika wordt het auteursrecht verleend door het US Conpyright Office; daar is het auteursrecht een registratierecht. Uit de voorlopige richtlijnen die de US Copy Office onlangs publiceerde, blijkt dat zij expliciet het voorbeeld van de aap hebben genoemd: zij verleent geen auteursrecht aan werken geproduceerd door dieren. De foto van een aap voldoet niet aan een van de voorwaarden voor het verlenen van auteursrecht, namelijk dat het een creatie van een mens dient te betreffen. Werken gemaakt door dieren, planten, de natuur en goddelijke of bovennatuurlijke wezens zijn om dezelfde reden uitgesloten.

 

Linksom of rechtsom is het dus onmogelijk voor een aap om auteursrechten op foto’s te krijgen en zal het werk zowel in Nederland als in Amerika tot het publieke domein vallen. De vraag of dit anders wordt wanneer iemand de aap opdracht zou geven om foto’s te maken, is voer voor een nieuwe discussie.


Heeft u een vraag over dit onderwerp of bent u bent benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan gerust contact op.

Zo kan het dus ook

Waarom Omnius?

Rechtzoekenden verwachten transparantie, servicegerichtheid en duidelijkheid over tarieven. Omnius voldoet aan die behoeften en maakt de juridische dienstverlening voor een brede groep ondernemers en particulieren toegankelijk.

Om u te voorzien van het beste advies werkt Omnius volgens de formule van trapsgewijze juridische hulp. Eerst legt u de hulpvraag kosteloos en vrijblijvend voor aan de intakebalie. Dat kan zeven dagen per week. Samen zoeken we naar het beste antwoord op uw vraag. Soms volstaat een digitale oplossing. Een andere keer is het beter om een advocaat in te schakelen. Verwacht altijd duidelijkheid over afspraken en tarieven.

  • 7 dagen per week bereikbaar

    Ook ’s avonds en in het weekend
  • Omnius Keurmerk

    Uw garantie voor service en kwaliteit
  • Juridische hulp in elke situatie

    Van eerstelijns advies tot bijstand van een gespecialiseerde advocaat
  • Overal in Nederland

    Het grootste juridische netwerk van Nederland met 350 advocaten
  • Als beste beoordeeld

    Op basis van 749 beoordelingen van door ons geholpen rechtzoekenden

Over ons

Met onze vooruitstrevende diensten en digitale oplossingen willen we het verschil maken in de - soms nog ouderwetse - juridische branche. De Omnius-formule heeft ervoor gezorgd dat we zijn uitgegroeid tot het grootste en meest succesvolle advocatennetwerk van het land.

In totaal hebben 260 advocaten en 80 kantoren zich bij ons aangesloten. Om de kwaliteit te waarborgen en de rechtzoekende ervan te verzekeren dat we onze beloftes nakomen, hebben we het Omnius Keurmerk in het leven geroepen. Het hoofdkantoor is te vinden in Naarden, waar zo’n 45 medewerkers hun best doen om u te voorzien van de beste juridische hulp.

Er zijn advocaten gevonden.
Klik hier voor de resultaten