Kleur Piet of Zwarte Piet, wie kent hem niet…?

De burgemeester van Amsterdam heeft in 2013 een vergunning verleend voor de jaarlijkse Sinterklaas intocht in Amsterdam. Niets nieuws onder de zon zou u denken, maar dat jaar verliep de vergunningsprocedure toch iets anders dan de burgemeester had voorzien.

Bezwaarprocedure

21 mensen hebben tegen deze evenementenvergunning bezwaar gemaakt. De reden? Zwarte Piet vormt met zijn dikke rode lippen, gedrag en het feit dat hij de knecht is van Sinterklaas een stereotypering van de zwarte medemens volgens deze 21 mensen.

Het bezwaar is ongegrond verklaard. De 21 klagers zijn in beroep gegaan.
De rechtbank Amsterdam verwijst naar een uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens en naar een onderzoek van de gemeente Amsterdam. Uit het onderzoek van de gemeente Amsterdam is gebleken dat Amsterdammers zich kunnen voorstellen dat zwarte mensen zich gediscrimineerd voelen.

Beroepsprocedure

Op 3 juli 2013 sprak de rechtbank in Amsterdam zich uit over de evenementenvergunning die de burgemeester verleende voor de intocht van Sinterklaas in 2013. De rechtbank Amsterdam oordeelde dat de burgemeester niet alle belangen heeft afgewogen toen hij de vergunning verleende en heeft de burgemeester een termijn van zes weken gegeven om zijn besluit te herzien.

Hoger beroepsprocedure

De burgemeester is het niet eens met de uitspraak van de rechtbank Amsterdam en heeft hoger beroep ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Laten we de figuur van Zwarte Piet eens onder de loep nemen.
De tegenstanders van Zwarte Piet doen een beroep op artikel 1 Grondwet. Hierin staat het volgende:
“Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan”.

De rechtbank heeft overwogen dat uitvoering van het evenement niet heeft geleid tot verschil in behandeling van bepaalde groepen mensen. Iedereen heeft pepernoten kunnen krijgen en iedereen heeft de mogelijkheid gehad om te gaan zwaaien naar de zwarte pieten. Er is geen sprake van discriminatie op grond van artikel 1 Grondwet aldus de rechtbank.

Wat nu met al die mensen die zich wel gediscrimineerd voelen door zwarte piet? En loopt de evenementenvergunning dan toch gevaar?
Artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden bepaalt het volgende:
“1. Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie.
2. Geen inmenging van enig openbaar gezag is toegestaan in de uitoefening van dit recht, dan voor zover bij de wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk is in het belang van de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of het economisch welzijn van het land, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen”.

Tegenstanders van Zwarte Piet voeren aan dat door Zwarte Piet als knecht van Sinterklaas in de intocht op te laten treden, het slavernijverleden van de zwarte mensen wordt benadrukt. Het college voor de Rechten van de Mens acht het aannemelijk dat de figuur van Zwarte Piet bij zwarte mensen tot gevoelens van minderwaardigheid leidt en daarmee tot een negatieve stereotypering van de zwarte mens.

Het Pietengilde (voorstanders van Zwarte Piet) stelt zich op het standpunt dat Zwarte Piet onderdeel is van een jarenlange traditie en dat deze traditie in stand dient te blijven.

Uitspraak

De rechtszitting over de hoger beroepen tegen de uitspraak van de rechtbank van Amsterdam over de figuur van Zwarte Piet wordt gehouden op donderdag 16 oktober. Het is de bedoeling dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in november van dit jaar een uitspraak doet, of in ieder geval voor pakjesavond.

Wat de uitspraak van de Raad van State gaat inhouden en of de uitspraak van invloed is op de Sinterklaasintocht van 2014 is onbekend. Bovenstaande procedure ziet nog altijd op de Sinterklaasintocht 2013 in de stad Amsterdam.

Naast het overleg over de Sinterklaasintocht in Amsterdam, komt er een vergelijkbaar overleg op landelijk niveau. Minister Lodewijk Asscher (Integratie) gaat dat organiseren. Wellicht dat we voor het einde van dit jaar weten waar we aan toe zijn in Nederland.