Overgangsrecht WNRA in het onderwijs: blijft alles wel zomaar hetzelfde?

CAO wel/ niet van toepassing?

In de eerste plaats zijn de CAO’s niet zomaar van toepassing op de arbeidsrelatie. Alleen als werkgever en werknemer beiden lid zijn van de vakbond die de CAO heeft afgesloten, is deze zonder nadere tussenkomst van toepassing. Een andere optie is als de CAO door de Minister algemeen verbindend wordt verklaard. De laatste optie is dat werkgever en werknemer dat individueel overeenkomen in de arbeidsovereenkomst die voor 1 januari 2020 wordt afgesloten. Dit wordt ook wel incorporatiebeding genoemd.

Als geen van deze opties aan de orde is, is de CAO niet automatisch op de arbeidsrelatie van toepassing. Dit betekent dat wijzigingen in de nieuwe CAO niet van toepassing zijn op deze werknemer. En tussen partijen alleen de bepalingen uit het BW gelden. Ik laat het leerstuk van nawerking van CAO bepalingen, artikel 12 Wet op de CAO en de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB,  die nog in werking moet treden) overigens eerst buiten deze blog.

Ketenbepaling & aantal contracten bepaalde tijd

In artikel 7:668a BW staat de zogenaamde ketenbepaling. Kort gezegd: een werkgever mag maximaal drie contracten afsluiten binnen een tijdsbestek van 24 maanden. Maar met een tussenpoos van 6 maanden. Er zijn afwijkingen bij CAO mogelijk als het gaat om de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering. (artikel 668a lid 5 sub b BW ). In de CAO PO is dat bijvoorbeeld zo geregeld dat de maximumperiode voor bepaalde aanstellingen voor bepaalde tijd (tijdelijke afwezigheid of vacature of op projectbasis) is vastgesteld op 36 maanden.  (artikel 4.4 en 4.5 CAO PO). Als er geen CAO geldt op 1 januari 2020 is de werkgever gebonden aan de ketenbepaling van artikel 668a BW. En mist zij dus extra mogelijkheden voor bepaalde tijd.

Vervanging

In het verlengde hiervan is nog onduidelijk of de uitzondering wegens ziektevervanging binnen de CAO PO voor het bijzonder onderwijs met ingang van 1 januari 2020 automatisch ook geldt voor het openbaar onderwijs. Op grond van artikel 3.1 lid 4 CAO PO (bijzonder onderwijs) mogen in geval van ziektevervanging 6 elkaar opeenvolgende tijdelijke arbeidsovereenkomsten worden aangegaan waarbij de maximale duur is bepaald op 36 maanden. PO scholen in het openbaar onderwijs konden tot 30 september 2017 kiezen of zij deze vervangingsregeling wilden overnemen. Als zij hiervoor niet gekozen hebben, is de vraag of dat per 1 januari 2020 wel kan.

Formatie schooljaar 2019 / 2020

De big bang betekent dat per 1 januari 2020 onmiddellijk de bepalingen uit het BW gaan gelden. Als bijvoorbeeld de periode van 24 maanden aaneengesloten dienstverband daarna verstrijkt. En er is geen CAO van toepassing, dan ontstaat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Of de CAO soelaas biedt voor de gevallen waarin er sprake is van (ziekte) vervanging is nog onduidelijk.

Daarom is het nu al belangrijk om zoveel mogelijk bij de formatie voor het nieuwe schooljaar te onderzoeken. Onder andere wat de gevolgen zijn van het aanbieden van een nieuwe aanstelling. Let hierbij ook op tijdelijke uitbreidingen, aanstellingen voor bepaalde projecten etc.

Transitievergoeding

Met ingang van 1 januari 2020 hebben medewerkers in het openbaar onderwijs bij ontslag op initiatief van de werkgever na een dienstverband van twee jaar recht op een transitievergoeding. Op basis van de huidige CAO gelden voor hen naast de WW allerlei bovenwettelijke en nawettelijke WW rechten. De wetgever heeft niet bedoeld dat een werknemer bij ontslag zowel een transitievergoeding ontvangt alsook aanspraak kan maken op bovenwettelijke WW rechten. Hoe dit geregeld gaat worden na de WNRA, is nu nog niet duidelijk.

Weten of er nog meer in het ambtenarenrecht veranderd? Bekijk de ambtenarenrecht pagina.