Op geld waardeerbare arbeid en de bijstandsuitkering: de oppasoma

Het moet in ieder geval gaan om activiteiten die op geld waardeerbaar zijn. In de praktijk komt het met grote regelmaat voor dat mensen in de bijstand bijverdienen, bijvoorbeeld door op te passen op de kleinkinderen of schoon te maken bij andere mensen. Deze activiteiten zijn niet altijd op geld waardeerbaar. Het kan immers zijn dat er wordt opgepast zoals een oma dat doet, of dat je als moeder je kinderen helpt in het huishouden. Ook deze activiteiten zijn echter op geld waardeerbaar als ze een structureel karakter hebben en er afspraken over gemaakt zijn. Wanneer het dus zo is dat u als oma elke dinsdag oppast op je kleinkinderen van negen tot vijf, dan is de kans zeer groot dat de gemeente dit aanmerkt als op geld waardeerbare arbeid, wat gevolgen heeft voor het recht op bijstand.

Het maakt hierbij niet uit of er daadwerkelijk geld verdiend is door de bijstandsgerechtigde of niet. De Centrale Raad van Beroep zegt dan dat het voor rekening komt van de bijstandsgerechtigde als er geen loon is gevraagd, oftewel: dan had u maar geld moeten vragen voor de werkzaamheden. Wanneer er geen loon is ontvangen, dan mag de gemeente uitgaan van een fictief inkomen.

In de praktijk wordt dan vaak aansluiting gezocht bij het minimumloon of datgene wat algemeen gangbaar is. Door uit te gaan van dit fictieve inkomen, kan de gemeente het recht op bijstand berekenen. Vervolgens wordt het teveel aan verstrekte uitkering teruggevorderd. Hier kan vervolgens ook nog een boete achter weg komen, wat op kan lopen tot 100% van het bedrag dat ook wordt teruggevorderd. Het kan dus zo zijn, dat het geld dubbel wordt terugbetaald aan de gemeente.

Vaak geeft een bijstandsgerechtigde aan dat slechts sprake is van een vriendendienst of werkzaamheden in de familie-sfeer, om terugvordering te voorkomen. Wilt u meer weten omtrent het arbeidsrecht? Bekijk dan de arbeidsrecht pagina.