Beslagvrije voet

De wetshistorie van de huidige beslagvrije voet gaat terug naar de jaren zeventig. Op dat moment was het nog heel overzichtelijk: er werden veel minder schulden gemaakt en de bevoegdheden van overheidsinstanties en gerechtsdeurwaarders waren gering. Oftewel: beslag kwam nog niet zo vaak voor. Pas nadat beslag mogelijk werd op toekomstige loonbetalingen, beslag voor uitkeringen werd toegestaan, het aantal schulden toenam en tenslotte gerechtsdeurwaarders via het UWV de inkomstenbron kon achterhalen namen de beslagen een ware vogelvlucht.

Ondertussen was die beslagvrije voet echter helemaal niet zo eenvoudig meer. De beslagvrije voet is gekoppeld aan de bijstand. De bijstand heeft, net als de sociale wetgeving in het algemeen, de afgelopen decennia ingrijpende wijzigingen doorgemaakt. Dit alles ten koste van de ooit zo eenvoudige berekening van de beslagvrije voet. Vroeger had men op sociaal minimum een woning met een huur die daar goed bij paste, werd de huursubsidie rechtstreeks aan de verhuurder overgemaakt en had men bovendien nog het ziekenfonds. Inmiddels krijgt een gezin op sociaal minimum vier inkomsten: bijstand, zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebondenbudget en kan er ook nog sprake zijn van bronheffing door het Zorginstituut. Gevolg: de beslagvrije voet bestaat uit een basis met vier verhogingscomponenten en twee verlagingscomponenten. Daarbij is de koppeling met de bijstand op één punt al losgelaten: de kostendelersnorm geldt weer niet bij de beslagvrije voet waardoor sommige personen een lagere uitkering krijgen dan de beslagvrije voet. Volgt u het nog? Om de beslagvrije voet te kunnen berekenen is allerlei informatie van de schuldenaar nodig. Bijzonder want schuldenaren zijn nu niet echt geneigd samen te werken met een gerechtsdeurwaarder, als de schuldenaar al begrijpt wat van hem wordt verlangd.

Het is dan ook niet opvallend dat sociale raadslieden, de ombudsman en ook gerechtsdeurwaarders de noodklok luidden en de minister smeekten om een nieuwe beslagvrije voet. Met het preadvies van de gerechtsdeurwaarders in de hand, ging de minister aan de slag. Op 5 juli jongstleden presenteerde de minister het resultaat via een internetconsultatie. Het wetsvoorstel verbetert de huidige wet helaas slechts op één punt: de berekening wordt minder afhankelijk van informatie van de schuldenaar, overigens ten koste van de privacy van de huisgenoot/partner van de schuldenaar, maar daar lijkt niemand een punt van te (willen) maken. De berekening zelf wordt zo mogelijk nog complexer. Berekening met de wet in de hand wordt nagenoeg onmogelijk. Daar heeft de minister een oplossing voor: zij presenteert een nieuwe online rekentool, die overigens allang bestond bij de sociale raadslieden en de gerechtsdeurwaarders. Komt het wetsvoorstel daarmee tegemoet aan alle geluiden uit het veld? Nee. We wachten dus met spanning af wat de minister aan de kamer gaat presenteren en hoe de kamer daar op gaat reageren. Wilt u meer weten omtrent bestuursrecht? Bekijk dan de bestuursrecht pagina.