De toepassing van de Wet Bibob

De Wet Bibob gaf bestuursorganen de mogelijkheid dergelijk misbruik aan te pakken, zowel preventief (door bijvoorbeeld een vergunningsaanvraag af te wijzen) alsook repressief (door bijvoorbeeld een al verleende vergunning in te trekken).

Door de Wet Bibob, en de daarin opgenomen toets, konden voortaan (sinds 2003) derhalve ook bestuursorganen (gemeenten, provincies e.d.), naast politie en OM, ingrijpen om illegale activiteiten te bestrijden c.q. te voorkomen. De Wet Bibob kent overigens een veel ruimer toepassingsgebied dan alleen bij (vele) vergunningen (zoals Drank- en Horecawetvergunningen, omgevingsvergunningen van bouwactiviteiten etc.) en subsidies. Ook bij (kort gezegd) bepaalde aanbestedingen en transacties met de overheid als partij speelt deze wet.

Een belangrijke rol is weggelegd voor het Bureau Bibob, onderdeel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. De exacte taak van dit bureau is omschreven in art. 9 Wet Bibob. Op verzoek van een bestuursorgaan dat in een concreet geval is gevraagd een vergunning af te geven c.q. een subsidie te verlenen, stelt het bureau een onderzoek in; beoordeeld dient te worden of ernstig gevaar bestaat dat de vergunning c.q. de subsidie mede zal worden gebruikt om uit eerder al gepleegde strafbare feiten verkregen of te verkrijgen op geld waardeerbare voordelen te benutten dan wel om strafbare feiten te (gaan) plegen. Die beoordelingsmaatstaf is vastgelegd in art. 3 lid 1 Wet Bibob. Voor andere kwesties waarop de Wet Bibob van toepassing is gelden weer andere criteria waarop het Bureau Bibob zich richt.

Bureau Bibob brengt aan de hand van het verrichte onderzoek vervolgens een advies uit aan het betreffende bestuursorgaan, dat overigens op zich niet verplicht is om dat advies over te nemen. In de praktijk is dat echter veelal wel het geval.

Van groot belang is het bepaalde in art. 3 lid 5 Wet Bibob: ‘een weigering een vergunning te verlenen dan wel een beschikking een vergunning in te trekken mag slechts plaatsvinden indien die weigering/intrekking evenredig is met de mate van het gevaar van (kort gezegd) misbruik en voor zover het gaat om ernstig gevaar van misbruik, de ernst van de strafbare feiten’.

In de praktijk wordt deze eis van proportionaliteit nogal eens uit het oog verloren en een negatief advies klakkeloos door het betreffende bestuursorgaan overgenomen. Wilt u meer weten omtrent bestuursrecht? Bekijk dan de bestuursrecht pagina.