U wordt aan uw verklaring gehouden!! (of misschien toch niet altijd?)

Hoewel voor deze aantijgingen geen enkel bewijs was, is de uitkeringsgerechtigde tijdens het gesprek met de sociaal rechercheur een keuze voorgehouden; 1. U trekt de uitkering op eigen verzoek in, of 2. U doet dat niet en het diepgaande fraudeonderzoek wordt voortgezet, waarbij er extra voorwaarden aan de uitkering worden verbonden.

De uitkeringsgerechtigde besluit op dat moment, zij het met enige twijfel, om voor optie 1 te kiezen. Zij verkeerde namelijk in de veronderstelling meer uren te kunnen gaan werken voor haar werkgever. Zij kwam echter bedrogen uit. Haar werkgever verkeerde in zodanige financiële moeilijkheden, dat een urenuitbreiding volstrekt niet bespreekbaar was. Kon de uitkeringsgerechtigde in dit geval terugkomen op haar verklaring tot intrekking van de uitkering?

De gemeente stelde van niet en verwees naar vaste jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep. De rechtbank Rotterdam dacht daar echter anders over. In haar uitspraak van 30 juni jongstleden overwoog de bestuursrechter:

“In het midden wordt gelaten of eiseres tijdens het gesprek heeft gevraagd om bedenktijd. Het staat in elk geval vast dat zij geen bedenktijd heeft gekregen. Eiseres heeft dus geen juridisch advies kunnen inwinnen en evenmin heeft zij bij haar werkgever kunnen nagaan of zij meer uren kon werken en of zij aldus in haar eigen onderhoud kon voorzien. Verweerder was tot het geven van bedenktijd eens te meer gehouden omdat eiseres tijdens het gesprek de anonieme meldingen heeft betwist, toen voor de juistheid van die meldingen geen aanknopingspunten waren, zij haar zorgen heeft geuit over de consequenties van het onderzoek voor haarzelf en haar dochter en zij vanwege dat laatste heeft gezegd haar uitkering te willen beëindigen.

Verweerder weerlegt niet dat aan eiseres een bedenktijd had moeten worden gegeven. Dat door het geven van bedenktijd verweerders onderzoek zou worden gefrustreerd, is niet aannemelijk. Verweerder had de reactie van eiseres op de anonieme meldingen en de mogelijkheid tot beëindiging van de uitkering op eigen verzoek schriftelijk kunnen vastleggen en had haar vervolgens een korte bedenktijd van enige dagen kunnen bieden om over een dergelijke beëindiging na te denken. (…)

Eiseres heeft weliswaar eerst in bezwaar haar verklaring aangevochten, maar dat kan haar niet worden tegengeworpen gelet op het feit dat eiseres in de tijd tussen het gesprek en het maken van bezwaar niet heeft stilgezeten: zij heeft in de tussentijd haar positie bepaald door, zoals zij ter zitting verklaarde, eerst (tevergeefs) te proberen met haar werkgever tot overeenstemming te komen over een uitbreiding van haar uren en vervolgens advies in te winnen bij het juridisch loket, waarna zij bij haar huidige raadsvrouwe terecht is gekomen (…)”

Het intrekken van een uitkering op eigen verzoek, onder welke omstandigheden dan ook, is een zeer ingrijpend besluit. Zeker nu de bijstandsuitkering het laatste sociale vangnet is waarop men een beroep kan doen. Iemand die voor een dergelijke keuze wordt gesteld, moet de gevolgen daarvan kunnen overzien. In dat kader rust op het bestuursorgaan een zorgplicht.

Wordt deze plicht verzaakt, bijvoorbeeld door de uitkeringsgerechtigde geen korte bedenktijd te geven na hem voor voornoemde keuze te stellen, dan kan hij niet aan zijn verklaring tot intrekking van de uitkering worden gehouden. Dit kan onder omstandigheden namelijk in strijd zijn met het fair play- en het zorgvuldigheidsbeginsel. Wilt u meer weten omtrent bestuursrecht? Bekijk dan de bestuursrecht pagina.