Marktplaats.nl en persoonsgegevens

Casus voorbeeld

In een recente uitspraak heeft de rechtbank Amsterdam zich over deze vraag gebogen. Een postzegelverzamelaar plaatste een advertentie op Marktplaats waarin hij zijn gehele postzegelverzameling te koop aanbood. Op een zeker moment ontvangt de verzamelaar een bod van een andere Marktplaatsgebruiker, X. Via een geautomatiseerd bericht biedt X een bedrag van € 6.000,- voor de gehele verzameling. De postzegelverzamelaar accepteert dit bod en stuurt het volgende bericht terug: ‘[…] Bod is accoord en geaccepteerd.. Wanneer kan je langskomen om de verzameling op te halen? […]’. X schrijft echter terug dat hij van zijn bod afziet en de verzameling toch niet wil kopen.

Volgens de postzegelverzamelaar kan X zich niet zomaar terugtrekken, omdat sprake zou zijn van een overeenkomst. De postzegelverzamelaar stelt dan ook dat X gehouden is om de verplichtingen uit de overeenkomst na te leven. Dit zou betekenen dat X de koopprijs dient te voldoen. Om die reden wenst de postzegelverzamelaar in contact te komen met X. Aangezien de verzamelaar de persoonsgegevens van X niet kent, verzoekt hij Marktplaats de persoonsgegevens van X aan hem te verstrekken.

Marktplaats weigert echter aan dit verzoek te voldoen. Aangezien de postzegelverzamelaar de gegevens niet van Marktplaats ontving, besloot hij zijn verzoek tot het verkrijgen van de persoonsgegevens aan de rechter voor te leggen.

Overeenkomst

Bij beantwoording van de vraag of Marktplaats de persoonsgegevens van X aan de verzamelaar moet verstrekken, moet eerst worden gekeken naar het al dan niet bestaan van de overeenkomst.

In Nederland geldt als uitgangspunt dat een overeenkomst tot stand komt door aanbod en aanvaarding. Wanneer dit uitgangpunt op de bovengeschetste casus wordt toegepast lijkt het er op dat inderdaad sprake is van een koopovereenkomst. De postzegelverzamelaar heeft immers zijn collectie te koop aangeboden waarop X bereid was een bedrag van € 6.000,- te betalen en de postzegelverzamelaar was akkoord met dit bod. Dit zou betekenen dat er tussen partijen een koopovereenkomst is gesloten. Uit deze overeenkomst zouden voor beide partijen verplichtingen voortvloeien. Zo zou X gehouden zijn het geboden bedrag aan de postzegelverzamelaar te betalen en zou de verzamelaar gehouden zijn de verzameling aan X over te dragen.

Gebruikersvoorwaarden Marktplaats

Marktplaats wijkt echter in haar voorwaarden af van het wettelijke uitgangspunt. Uit de gebruiksvoorwaarden van Marktplaats volgt namelijk dat biedingen op een advertentie niet bindend zijn. Deze regel heeft gevolgen voor zowel de adverteerder, als voor de bieder. De regel leidt er namelijk toe dat de adverteerder niet verplicht is om het hoogste bod te accepteren. Daar staat tegenover dat de hoogste bieder niet verplicht is tot het doen van de aankoop nadat de adverteerder zijn bod zou hebben geaccepteerd.

In het geval van de postzegelverzamelaar en de heer X staat daarom vast dat het bod van X partijen nog niet bindt. Ook uit de berichten die nadien over en weer zijn gewisseld valt niet af te leiden dat nadien alsnog een overeenkomst tot stand zou zijn gekomen. Al met al kan daarom geconcludeerd worden dat er geen koopovereenkomst tot stand is gekomen.

Persoonsgegevens verstrekken?

De rechtbank Amsterdam komt tot dezelfde conclusie. De rechter oordeelt namelijk dat het Marktplaats vrij staat haar eigen regels in gebruikersvoorwaarden vast te leggen. En dat gebruikers vervolgens op de geldigheid van deze regels moeten kunnen vertrouwen. Dit geldt zowel voor de adverteerders als voor de bieders. Dit betekent dat gelet op de gebruiksvoorwaarden van Marktsplaats, dat X niet gehouden kan worden aan zijn bod van € 6.000,-. Van een koopovereenkomst is dan ook geen sprake.

Voor wat betreft het verstrekken van de persoonsgegevens van X oordeelt de rechter dan ook dat aangezien er geen koopovereenkomst tot stand is gekomen, de postzegelverzamelaar geen gerechtvaardigd belang heeft bij verstrekking van de persoonsgegevens.

Wanneer wel gerechtvaardigd belang?

De vraag die vervolgens rijst, is wanneer er dan wel sprake is van een gerechtvaardigd belang. Allereerst moet aannemelijk worden gemaakt dat er een koopovereenkomst is gesloten tussen de adverteerder en de bieder. Er moet een belangenafweging worden gemaakt zodra die koopovereenkomst vaststaat. In een rechterlijke uitspraak van de Hoge Raad zijn daar een viertal criteria voor gegeven:
– De informatie jegens de adverteerder moet onrechtmatig voldoende aannemelijk zijn en schadelijk;
– De persoon die de advertentie plaatst moet een reëel belang hebben bij verkrijging van de persoonsgegevens;
– Indien er een minder ingrijpende mogelijkheid bestaat om deze gegevens te achterhalen, dient van die mogelijkheid gebruik te worden gemaakt;
– Er moet een belangenafweging worden gemaakt tussen het belang van beide partijen, waarbij het belang van de adverteerder dient te prevaleren boven die van de bieder.

Conclusie

Nu er in dit concrete geval geen sprake is van een koopovereenkomst, heeft de postzegelverzamelaar geen gerechtvaardigd belang in de zin van artikel 6 lid 1 sub f van de AFV bij afgifte van de persoonsgegevens. Marktplaats hoeft de gegevens dus niet te verstrekken.

Heeft u een vraag met betrekking tot verstrekking van uw persoonsgegevens, neem dan contact op met Wubbina Hids. Of als u nog meer vragen heeft over uw online privacy kunt u op de privacywetgeving pagina bekijken.