Ontbinding van een overeenkomst

Wat is ontbinding van een overeenkomst?

Afspraak is afspraak. Als je een overeenkomst sluit met iemand anders, moet je allebei jouw verplichting nakomen. Als je een overeenkomst aangaat met een aannemer voor de verbouwing van jouw huis, dan moet je geld betalen en de aannemer zijn werk doen. Wanneer dat niet gebeurt, is dat vervelend en frustrerend.

'Ontbinding&' is een juridische benaming voor een manier om een contract te beëindigen. Dit gebeurt wanneer een partij tekortschiet in de nakoming van zijn verplichtingen (wanprestatie). Ontbinding van een overeenkomst betekent dat je het contract beëindigt, omdat de andere partij zijn verplichtingen niet nakomt. Dit is geregeld in het Burgerlijk Wetboek, artikel 6:265 BW. Anders dan een simpele opzegging, gaat ontbinding vaak gepaard met terugbetaling of schadevergoeding. Het doel? Je uit een slechte deal halen zonder extra risico's.

Voorbeelden van situaties waarin ontbinding mogelijk is:

• Een aannemer levert slecht werk (bijvoorbeeld een verbouwing die niet voldoet aan afspraken).
• Een leverancier levert niet op tijd, waardoor je schade lijdt.
• Een huurder betaalt niet, of een verhuurder onderhoudt het pand niet.

Bij ontbinding van een overeenkomst houdt een van de partijen zich niet aan de overeenkomst. Deze partij schiet tekort in het leveren wat is afgesproken (de tekortschietende partij). Hier is iemand de dupe van, namelijk de andere partij. Deze andere partij wil hier natuurlijk wat aan doen. De andere partij wil de overeenkomst via een schriftelijke verklaring ontbinden.

LET OP! Ontbinding is dus iets anders dan vernietiging. Dit artikel gaat over ontbinding. Lees hier meer over vernietiging van een overeenkomst.

Wanneer kun je een overeenkomst ontbinden?

Wil je graag een overeenkomst ontbinden? Vaak is het verstandig om eerst juridisch advies in te winnen voordat je van start gaat.

Niet in iedere situatie mag je een overeenkomst ontbinden. Er moet voldaan zijn aan verschillende eisen die de wet stelt bij de ontbinding van een overeenkomst.

• De wederpartij komt de gemaakte afspraken uit de tussen partijen gesloten overeenkomst niet na (een tekortkoming).
• Deze tekortkoming is van voldoende gewicht; soms is de tekortkoming zó gering van aard dat deze geen ontbinding rechtvaardigt. Naar redelijkheid en billijkheid is ontbinding dan niet passend.
• De wederpartij is in verzuim: het verzuim ontstaat bijvoorbeeld als harde termijnen of deadlines in het contract zijn overschreden, of als de wederpartij niet reageert op een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn.
• Verzuim is niet vereist als nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is voor de schuldenaar.

Ontbinding van de overeenkomst ontstaat dus alleen als aan deze vereisten is voldaan. Naast ontbinding kan het in bepaalde situaties vereist zijn eerst andere juridische stappen te overwegen, zoals het vorderen van nakoming of het eisen van aanvullende schadevergoeding.

Als de ontbinding overeenkomst eenmaal is aangegaan, heeft dit belangrijke gevolgen voor de partijen. De verplichtingen uit de tussen partijen gesloten overeenkomst vervallen, en reeds verrichte prestaties moeten ongedaan gemaakt worden. Dit betekent dat bijvoorbeeld geleverde goederen teruggegeven moeten worden en de betaalde bedragen worden terugbetaald. Deze ongedaanmaking is een nieuwe verbintenis die voortvloeit uit de ontbinding.

In sommige gevallen kan het ongedaan maken van prestaties complex zijn, zeker als het gaat om diensten of goederen van bijzondere aard. De wet voorziet dan in de mogelijkheid van een redelijke vergoeding in plaats van teruglevering.

Kortom, de ontbinding van een overeenkomst vereist zorgvuldige afweging en naleving van de wettelijke regeling. Het is daarom aan te raden om bij twijfel altijd een specialist op het gebied van contractenrecht te raadplegen.

Wat is een ingebrekestelling?

Als je erachter komt dat de wederpartij niet doet wat is afgesproken, dan is het vaak verplicht om diegene eerst de kans te geven alsnog na te komen. Dit is een belangrijke stap, omdat de wet in Nederland geldt dat voordat je overgaat tot ontbinding van een overeenkomst, een ingebrekestelling vereist is. Deze ingebrekestelling is een schriftelijke mededeling waarin je de wederpartij duidelijk maakt dat hij of zij de gemaakte afspraken niet nakomt en dat er een redelijke termijn wordt gesteld om alsnog aan de verplichtingen te voldoen.

De ingebrekestelling geeft de wederpartij dus een laatste kans om de nakoming alsnog te realiseren. Pas als deze termijn verstrijkt zonder dat de wederpartij aan zijn verbintenissen voldoet, ontstaat de bevoegdheid om de overeenkomst te ontbinden. Dit betekent dat een ontbinding van de overeenkomst niet zomaar kan plaatsvinden; de wet bepaalt dat iedere tekortkoming eerst moet worden gemeld met een ingebrekestelling, tenzij nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is.

Belangrijke punten voor een correcte ingebrekestelling zijn:

• Schriftelijk: De ingebrekestelling moet schriftelijk worden gedaan. Dit kan via een aangetekende brief of per e-mail met leesbevestiging, zodat je kunt aantonen dat de wederpartij op de hoogte is gesteld.
• Redelijke termijn: Je moet een redelijke termijn aangeven waarbinnen de wederpartij alsnog kan voldoen. Afhankelijk van de aard van de overeenkomst en de tekortkoming kan dit bijvoorbeeld één of twee weken zijn. Deze termijn is van belang om te voorkomen dat de ingebrekestelling onredelijk is.
• Duidelijke omschrijving: De ingebrekestelling moet duidelijk aangeven welke verplichtingen niet zijn nagekomen en wat er van de wederpartij wordt verwacht.

Als de wederpartij binnen deze termijn alsnog niet voldoet, dan kun je overgaan tot ontbinding van de overeenkomst. Dit kan gepaard gaan met een vordering tot nakoming of schadevergoeding, afhankelijk van de situatie. Het is belangrijk te beseffen dat een overeenkomst ontbinden niet hetzelfde is als een overeenkomst opzeggen; ontbinding ontstaat pas als aan de wettelijke vereisten is voldaan, waaronder het versturen van een ingebrekestelling.

In sommige gevallen hoeft een ingebrekestelling niet te worden gedaan, bijvoorbeeld als nakoming blijvend onmogelijk is of als de wederpartij expliciet aangeeft niet te zullen nakomen. Ook kan bij overeenkomsten met een bijzondere aard of bij wederkerige overeenkomsten de ingebrekestelling een andere invulling krijgen.

Kortom, de ingebrekestelling is een essentieel instrument binnen het contractenrecht dat partijen verplicht om eerst te proberen de gemaakte afspraken na te komen voordat zij kunnen overgaan tot beëindiging van de overeenkomst. Dit beschermt beide partijen en voorkomt onnodige geschillen.

Gevolgen ontbinden van een overeenkomst

Door een ontbonden overeenkomst worden de partijen bevrijd van hun verplichtingen. Als de overeenkomst al gedeeltelijk is uitgevoerd, dan moet datgene ongedaan worden gemaakt. Er ontstaat namelijk een verbintenis tot ongedaan making. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat de koper het product moet terugsturen en de verkoper de koper het geld terugbetaalt. Deze ongedaan makingsverplichting is dus weer een nieuwe afspraak. Ontbinding heeft geen terugwerkende kracht, zoals bij vernietiging.

Gedeeltelijk ontbinden van een overeenkomst

In sommige gevallen is er reden om de overeenkomst slechts gedeeltelijk te ontbinden. Bijvoorbeeld omdat de juiste goederen wel geleverd zijn, maar de kwaliteit niet was zoals afgesproken. Dat is een reden om de overeenkomst gedeeltelijk te ontbinden: enkel voor dat deel waarin tekort geschoten is. Gevolg is dat een koper de koopsom slechts gedeeltelijk verschuldigd is. Hij dient maar een deel van de afgesproken prijs te betalen.

Consumentenkoop en ontbinding

Als je als consument iets koopt van een professionele handelaar (bijvoorbeeld een webshop), dan heb je te maken met consumentenkoop. Wanneer jij een product krijgt dat niet goed is, dan is er sprake van non-conformiteit. Non-conformiteit houdt in dat het door je ontvangen product ‘niet beantwoordt aan de overeenkomst'. Jij krijgt bijvoorbeeld een ander, of een beschadigd product. Je kunt de koopovereenkomst dan ontbinden en jouw geld terugkrijgen. Dit kan echter pas als je de verkoper de kans heeft gegeven om het product bijvoorbeeld te herstellen. Ook moet het niet om een te gering gebrek van het product gaan.

Kom je er niet uit met de verkoper? Veelal heb je geen advocaat nodig om de verkoper aan te spreken. Als er echter veel geld op het spel staat en de verkoper echt niet wil meewerken, dan kan een advocaat zeker helpen. Bel direct naar 088 - 629 00 29.

Naar de rechter voor ontbinden van een overeenkomst?

Wat is de beste strategie? Laat je adviseren en bel direct naar Omnius voor advies. Er zijn verschillende manieren om een overeenkomst te ontbinden:

Buitengerechtelijk ontbinden van een overeenkomst

In veel gevallen hoef je niet naar de rechter om een overeenkomst te ontbinden. Dit kan je vaak ook al doen met een schriftelijke verklaring (dit wordt buitengerechtelijke ontbinding genoemd). Hoewel hiervoor in beginsel geen advocaat nodig is, is het wel erg verstandig een advocaat te raadplegen voor advies, voordat je een overeenkomst ontbindt. Als je iets vergeet kan dat zomaar een onterechte ontbinding opleveren. Het kan zijn dat je daardoor een forse schadevergoeding moet betalen.

Gerechtelijk ontbinden van een overeenkomst

In andere gevallen moet je naar de rechter om de overeenkomst daadwerkelijk te ontbinden. Dit bijvoorbeeld als er een geschil bestaat over de ontbinding en de andere partij hier niet mee akkoord gaat. De wet zegt daarnaast dat het verplicht is naar de rechter te gaan bij bijvoorbeeld huurzaken of arbeidszaken. Als je naar de rechter moet kan dat het allerbeste met een advocaat.

Veelgestelde vragen bij ontbinding overeenkomst

Wat betekent ontbinding van een overeenkomst precies?

Ontbinding houdt in dat een geldig contract wordt beëindigd omdat één partij zijn verplichtingen niet nakomt.

Heb ik altijd een ingebrekestelling nodig?

Meestal wel. De wederpartij moet eerst de kans krijgen om alsnog te presteren, tenzij nakoming onmogelijk is.

Kan ik mijn koopovereenkomst ontbinden bij een slecht product?

Ja, bij non-conformiteit mag je ontbinden als de verkoper het product niet herstelt of vervangt.

Wat is het verschil tussen ontbinding en opzegging?

Bij opzegging eindigt een overeenkomst vrijwillig, bij ontbinding omdat iemand zijn verplichtingen niet nakomt.

Wanneer is ontbinding niet toegestaan?

Als de tekortkoming te gering is of als de ander nog binnen redelijke termijn kan nakomen.

Hoe moet ik een ontbindingsverklaring sturen?

Schriftelijk, via aangetekende brief of e-mail met leesbevestiging. Vermeld duidelijk wat de reden is.

Wat gebeurt er na ontbinding met reeds betaalde bedragen?

Die moeten in principe worden terugbetaald, tenzij dat redelijkerwijs niet mogelijk is.

Kan ik een overeenkomst ook gedeeltelijk ontbinden?

Ja, als slechts een deel van de verplichtingen niet is nagekomen.

Heb ik een advocaat nodig om te ontbinden?

Niet altijd, maar juridisch advies voorkomt fouten en risico's op schadeclaims.

Wat kost juridische hulp bij ontbinding?

De intake bij Omnius is gratis. Daarna bespreek je samen met de jurist de kosten en vervolgstappen.